Zal AI traditionele tandheelkunde doen verdwijnen?
Het zijn twee letters die je overal ziet en waar iedereen ondertussen een mening over heeft: AI of artificiële intelligentie. De integratie van AI in de tandheelkunde kan potentieel voor grote vooruitgang zorgen in de diagnostiek, het opstellen van behandelplannen, het beheren van praktijken en de effectieve uitvoering van het tandheelkundig werk.
Onderzoekers van de Medical University in Sofia, Bulgarije (Department of Prosthetic Dental Medicine) hebben de integratie van AI in de tandheelkunde onderzocht en stellen vast dat dit evolueert van beperkte modellen voor specifieke taken naar een meer algemene articifiële intelligentie.
Op basis hiervan stelden ze 4 hypothetische fasen op waarmee de integratie van AI in de tandartspraktijk mogelijk kan evolueren. Hun beoordeling is gebaseerd op de huidige trends in machine learning, deep learning, robotica en dataintegratie. Het blijven loutere concepten, geen volledige voorspellingen.
Hierbij stellen de onderzoekers volgende fases op:
- Diagnostiek (2025-2035)
AI wordt vandaag reeds gebruikt bij specifieke diagnostische taken, zoals het voorspellen van tandextracties op basis van röntgenbeelden en het detecteren van periapicale letsels. Ook bij de herkenning van mondkankers wordt AI reeds gebruikt. De onderzoekers denken dat rond 2028, AI-systemen zoals ChatGPT op hetzelfde niveau zouden werken als professionals wat betreft het schrijven van wetenschappelijke teksten en voorspellende algoritmes. - Behandelplannen en prothetiek (2025-2040)
AI-tools zullen beginnen concurreren met tandartsen en tandtechniekers bij het ontwerpen van behandelplannen en protheses. Een autonomie van de workflow in beperkte en specifieke domeinen kan verwacht worden rond 2035-2040. AI zou de plaatsing van implantaten sneller en consistenter kunnen plannen dan tandartsen en vergelijkbare smile designs kunnen opstellen als diegene die door de tandartsen zelf gemaakt worden. Een Global Trends-rapport suggereert dat deze door AI ondersteunde processen zullen kunnen concurreren met traditionele technieken wat betreft zowel snelheid, nauwkeurigheid en specifieke aanpassingen aan de patiënt voor medische hulpmiddelen zoals implantaten. - Uitvoering van handelingen (2025–2040)
Vandaag kunnen robots die door AI worden gestuurd al concurreren met traditionele implantaatchirurgie. In de endodontie ondersteunt AI wortelkanaalbehandelingen; in de orthodontie wordt het gebruikt voor het buigen van boogdraden bij de behandeling van malocclusies; in de orale radiologie helpt AI bij het positioneren van röntgenapparatuur. Deze taken en handelingen zullen meer en meer door AI-gestuurde robots worden overgenomen. Hieromtrent schreef het Imagining the Digital Future Center van Elon University in de VS: “Tegen 2040 zal bijna 75% van alle werknemers worden ontslagen en vervangen door AI. Er zullen ziekenhuizen zijn met vrijwel geen artsen, enkel verpleegkundigen en AI”. - Artificial General AI neemt tandheelkundige procedures over (2025–2047)
Artificial General Intelligence wordt gekenmerkt door een bredere toepassing die minder voor specifieke taken is uitgewerkt. Zo heeft het meer flexibiliteit, meer autonomie en kan het onbekende taken overnemen zonder daarvoor specifiek geprogrammeerd te zijn. Een enquête onder AI-onderzoekers gaf aan dat zij verwachten dat AGI tegen 2047 werkelijkheid kan worden. Al verwachten sommigen dat zich dit een stuk vroeger zal voordoen. Via AGI zou de menselijke betrokkenheid bij bepaalde behandelingen sterk verminderen en zou dit dus een (groot) deel van de taken van de tandarts kunnen worden weggenomen.
De tijdslijnen zijn hypothetisch en bedoeld om discussie over mogelijke uitkomsten te stimuleren, niet om onvermijdelijkheid of een exacte voorspelling te claimen. Aangezien AI concurreert met menselijke capaciteiten in taken die traditioneel als exclusief menselijk intellect werden beschouwd, moeten we ons hier wel op voorbereiden en de discussie hieromtrent nu gevoerd worden. De auteurs wijzen erop dat het aantal studies omtrent de impact in verschillende domeinen van door AI aangedreven tandheelkunde momenteel beperkt is.