België leest waarschuwingen over buitenlandse tandartsen amper
In onze nieuwsbrief van oktober berichtten wij reeds omtrent het onderzoek van De Tijd dat aangaf dat in het buitenland geschrapte tandartsen in België vlot opnieuw aan het werk konden gaan. Ondertussen publiceerde de Tijd een follow-up artikel waarin zij verder op de problematiek in gaat en hierbij ook een aantal situaties beschrijft.
Het Europese waarschuwingssysteem IMI werd opgezet om te voorkomen dat zorgverleners die in één lidstaat worden geschorst of geschrapt, probleemloos in een andere lidstaat aan de slag kunnen. België verstuurt zelf wel waarschuwingen voor zorgverleners in dit systeem maar blijkt – uit onderzoek van De Tijd binnen het journalistiek onderzoek Bad practice – deze meldingen zelf bijna niet te bekijken. Dit maakt het systeem uiteraard nutteloos en vormt een risico voor patiënten.
Hierbij haalt de krant enkele voorbeelden aan. In 2020 verloor een Zweedse tandarts haar licentie door ernstige tekortkomingen (een pijnlijke conclusie was onder meer dat één patiënt een gezonder gebit zou hebben gehad indien hij niet was behandeld door de tandarts). Desondanks kreeg ze kort nadien in België wel een visum en erkenning en werkt ze hier momenteel nog steeds. Zweden stuurde dan wel de IMI-waarschuwing uit die door meerdere landen werd gelezen maar niet door België. Pas na vragen vanwege De Tijd werd de waarschuwing in België geopend, vijf jaar nadat de tandarts hier reeds aan de slag is…
Hoewel België ondertussen zelf al meer dan 304 meldingen via het systeem heeft verstuurd leest ze die waarschuwingen zelf amper. Uit een steekproef van meer dan 500 IMI-waarschuwingen blijkt dat België er slechts negen heeft geraadpleegd. Dat is geen uitzondering: vijftien van de dertig aangesloten landen openden zelfs geen enkele melding. EU-lidstaten zijn niet verplicht om alerts te openen maar men kan zich wel vragen stellen over de efficiëntie van het systeem en de bescherming van de patiënten.
Volgens de FOD Volksgezondheid ontvangt België jaarlijks zo’n 8.000 IMI-waarschuwingen. Deze worden niet proactief gecontroleerd omdat ze anoniem blijven tot ze manueel worden geopend. Zo’n controle is arbeidsintensief en moeilijk haalbaar. Daarom kiest België ervoor om bij erkenningsaanvragen vooral te vertrouwen op een bewijs van goed professioneel gedrag, al is dit duidelijk niet steeds voldoende. De Zweedse tandarts in kwestie zou immers wel een bewijs van goed professioneel gedrag van een Zweedse instantie hebben kunnen voorleggen. Vroeger werden deze bewijzen enkel door de Gemeenschappen gecontroleerd en niet door de FOD Volksgezondheid, dit is ondertussen echter niet langer het geval.
Het moet gezegd zijn dat België nog niet eens bij de slechtste leerlingen van de klas zit. Bij de steekproef van 500 IMI-meldingen blijkt dat maar liefst de helft van alle aangesloten landen geen enkele van deze meldingen al had open gedaan. Na tien jaar werking is het IMI-systeem dus duidelijk aan modernisering toe. Al stelt zich de vraag hoeveel risicovolle zorgverstrekkers de laatste jaren ongemerkt alsnog in België hun activiteiten konden starten.