3,6 keer meer risico op oogschade voor tandartsen

Tandartsen zitten tijdens hun werk gedurende lange periodes onder gerichte lichtbronnen, vaak zonder oogbescherming. Dit is uiteraard essentieel voor het precisiewerk dat tandheelkunde vereist maar geeft wel een verhoogd risico op oogschade en bepaalde gezichtsstoornissen, zoals maculadegeneratie (lekkende of afwijkende bloedvaatjes achter het netvlies) en glaucoom (hoge oogdruk).

Op 13 februari 2026 werd in het International Journal of Oral Science een onderzoek gepubliceerd omtrent de effecten van langdurige blootstelling aan dentaal licht. Chinese onderzoekers aan de Sichuan University gingen na hoe de verlichting bijdraagt aan netvliesbeschadiging en wat hieraan ten oorzaak ligt: “We wilden bepalen hoe chronische fotobeschadiging door tandheelkundige lichtbronnen de stabiliteit van de bloed-retinale barrière en de microvasculaire omgeving van het netvlies beïnvloedt”, legt professor Junyu Chen uit.

De bloed-retinale barrière speelt een cruciale rol in het behoud van de homeostase van het netvlies door de uitwisseling van moleculen tussen de bloedcirculatie en het netvliesweefsel te reguleren. Verstoring van deze barrière kan leiden tot retinal ischemie (een onvoldoende doorstroming in het netvlies), ontsteking en degeneratie van de structuren die betrokken zijn bij het gezichtsvermogen.

Bij de studie werden 14.523 personen betrokken, waaronder zowel tandartsen en niet-tandartsen en werd de prevalentie van gezichtsstoornissen tussen beide groepen geanalyseerd.

Ook werd experimenteel gewerkt door onderzoek op ratten te verrichten. Hierbij werden de ratten gedurende zes maanden dagelijks 8 uur blootgesteld aan halogeenlicht en wit en blauw LED-licht met verschillende intensiteit (200 en 1000 lux). Navolgend werden de veranderingen in het netvlies van de ratten onderzocht. Ook werd RNA-sequencing uitgevoerd om moleculaire en inflammatoire verandering in kaart te brengen.

De onderzoekers kwamen tot de vaststelling dat tandartsen een significant hogere prevalentie van gezichtsproblemen hadden dan niet tandartsen, zo’n 3,6 keer meer risico. Bij het experiment met ratten werd vastgesteld dat vooral blauw en wit LED-licht aanzienlijke netvliesbeschadiging (en dan voornamelijk schade aan het retinale vaatstelsel) veroorzaakte. Bij hogere lichtintensiteiten werd ook meer structurele schade waargenomen aan de netvliescellen en fotoreceptoren.

Dit alles suggereert volgens de onderzoekers dat chronische blootstelling aan licht oxidatieve stress creëert wat leidt tot vaatbeschadiging en ontsteking van de signaleringsroutes en vervolgens een verstoring van de bloed-retinale barrière en dus de degeneratie van het netvlies. Deze beschadiging van de vaten en ontstekingen zijn volgens de onderzoekers de oorzaken van de chronische beschadiging van het netvlies.

Dit heeft belangrijke gevolgen voor de tandartspraktijk. Het verminderen van de lichtintensiteit, het beperken van blauw licht en het verbeteren van verlichtingssystemen kunnen de risico’s op gezichtsstoornissen bij tandartsen dus helpen beperken. Halogeenverlichting met een lagere intensiteit kan zo een alternatief vormen voor veel gebruikte LED-bronnen met hoge intensiteit.

Bron:
https://www.eurekalert.org/news-releases/1121923 &
https://www.nature.com/articles/s41368-025-00414-3